BewerkenDefinitie
Een bloeddruk wordt opgebouwd door het debiet dat uit het linker hart wordt gepompt tegen de perifere weerstand opgebouwd door de resistentie van arteriën en arteriolen:
| Bloeddruk = | hartdebiet x Totale Perifere Weerstand |
BewerkenVerklaring
Het hartdebiet is het product van het hartritme en het slagvolume. De relatie tussen hartdebiet en perifere weerstand is meestal omgekeerd evenredig: een daling in het hartdebiet veroorzaakt een toename in de perifere weerstand en omgekeerd, om de bloeddruk binnen aanvaardbare grenzen te houden. Helaas kunnen we de perifere weerstand moeilijk meten, waardoor de bloeddruk als parameter van de hemodynamiek aan waarde verliest.
De bloeddruk is tevens afhankelijk van het circulerend bloedvolume en van de viscositeit van het bloed.
De bloeddruk volgt de fasen van de hartcyclus en is dus pulsatiel met een piekwaarde tijdens de systole en een dal tijdens de diastole. Meer perifeer is de bloeddruk hoger dan centraal. Ter hoogte van de arteriolen is de bloeddrukval het grootst, tot meer dan 50%. De arteriolen leveren dan ook de belangrijkste bijdrage in de systemische vasculaire weerstand. Wanneer de bloedstoorm de capillairen bereikt, is de flow eerder continu of laminair. In de grote venen valt de bloeddruk op nul.
De pulsatiele golf van de bloeddruk verplaatst zich 15 keer sneller door de bloedvaten dan de eigenlijke bloedstroom.
Bovendien varieert de bloeddruk naargelang het tijdstip van de dag, de geleverde fysische activiteit, de emotionele toestand, het gevoel van pijn, de omgevingsgeluiden en de omgevingstemperatuur en ten gevolge van het gebruik van koffie, tabak en andere drugs.
BewerkenSystolische bloeddruk
Tijdens de systole van het linker ventrikel wordt het bloed in de aorta gestuwd en stijgt de bloeddruk tot 100 - 140mmHg. De bloeddruk die we op dit ogenblik meten noemen we dan ook de systolische bloeddruk.
De elasticiteit van de arteriën zorgt ervoor dat de bruuske drukstijging wat afgevlakt wordt, tevens zal de systolische druk meer distaal, hoger zijn dan proximaal ten gevolge van de kleinere diameter van de arterie.
De systolische bloeddruk bepaalt de shearstress die tijdens de systole op de wand van de arteriën uitgeoefend wordt en is belangrijk in de pathofysiologie van een ruptuur van een aneurysma.
BewerkenDiastolische bloeddruk
Tijdens de diastole is het hart in rust, de hartspier of myocard is ontspannen. De atria en ventrikels vullen zich passief met bloed, de atrioventriculaire kleppen staan open. De aortaklep en de pulmonaalklep daarentegen zijn gesloten ten gevolge van de hogere bloeddruk in de aorta en de arteria pulmonalis ten opzichte van de ventrikels. Door verdere vulling van de atria en de ventrikels wordt het myocard uitgerokken.
De elasticiteit van de bloedvaten zorgt er ook voor dat tijdens de diastole van het hart de druk in de arteriën niet op nul valt. Op dit ogenblik meten we de diastolische bloeddruk.
BewerkenNormale waarden
De normale bloeddruk bij volwassenen bedraagt 120/80. Bij kinderen bestaat er een eenvoudige regel:
| 1 tot 5 jaar Systolische bloeddruk = | 90 + 2x de leeftijd |
| Leeftijd | Systolische bloeddruk (mmHg) | Diastolische bloeddruk (mmHg) |
|---|
| Minder dan 1 jaar | 70 - 90 | 45 - 60 |
| 1 tot 5 jaar | 80 - 100 | 50 - 70 |
| 5 tot 12 jaar | 90 - 110 | 60 - 70 |
| meer dan 12 jaar | 100 - 120 | 65 - 80 |
BewerkenPulse pressure
Het verschil tussen de systolische en diastolische bloeddruk noemt men de "pulse pressure"
BewerkenMean Arterial Blood Pressure (MAP)
Het gemiddelde van de arteriële bloeddruk over een bepaalde tijdsperiode wordt gedefinieerd als de "Mean Arterial Blood Pressure (M.A.P.)" en bedraagt 70 tot 100mmHg.
Deze M.A.P. kan geschat worden met behulp van volgende formule:
| MAP = | systolische bloeddruk + 2x diastolische bloeddruk
---------------------------------------------
3 |
De M.A.P. geeft veranderingen in de relatie tussen het hartdebiet en de systeemweerstand weer. Het reflecteert de arteriële bloeddruk in de bloedvaten die de organen perfunderen. Een lage MAP is een aanwijzing voor een lage perfusie van de organen, terwijl een hoge MAP overeen komt met een toegenomen arbeid voor het hart.